काठमाडौं । २०४६ सालको जनआन्दोलनका सर्वोच्च कमान्डर एवं नेपाली कांग्रेसका नेता गणेशमान सिंहको २९औँ स्मृति दिवस आज विभिन्न कार्यक्रम आयोजना गरी मनाइँदैछ । नेपाली कांग्रेसका भ्रातृ तथा शुभेच्छुक संस्थाले सिंहको योगदानको स्मरण गर्दै विविध कार्यक्रम गर्न लागेका हुन् ।नेपाली राजनीतिमा त्याग, साहस र निष्ठाका प्रतीकका रूपमा स्मरण गरिने सिंहले २०४६ सालको जनआन्दोलन सफल भएपछि तत्कालीन राजा वीरेन्द्रले प्रधानमन्त्री बन्न गरेको आग्रह अस्वीकार गरेका थिए । उनले आफ्ना समकक्षी कृष्णप्रसाद भट्टराईलाई प्रधानमन्त्रीका रूपमा अघि सारेका थिए ।विसं १९७२ कात्तिक २४ गते काठमाडौंको क्षेत्रपाटीमा जन्मिएका सिंहको २०५४ साल असोज २ गते निधन भएको थियो । उनले राणाशासनविरुद्धको आन्दोलनमा सक्रिय हुँदै प्रजा परिषद्को सदस्यका रूपमा राजनीतिक यात्रा सुरु गरेका थिए ।२००७ सालको क्रान्तिअघि भद्रगोल जेलबाट भागेर भारत पुगेका सिंहले त्यहाँ बीपी कोइरालासँग राजनीतिक सम्बन्ध स्थापित गरेका थिए । २००३ सालमा स्थापना भएको नेपाली राष्ट्रिय कांग्रेसको नेतृत्वसमेत उनले गरेका थिए ।२००७ सालमा प्रजातन्त्र स्थापनाका लागि भएको सशस्त्र क्रान्तिमा सिंहले वीरगन्ज मोर्चाको नेतृत्व गरेका थिए । त्यसपछि २०१५ सालको पहिलो आमनिर्वाचनपछि गठन भएको सरकारमा उनी वरिष्ठ मन्त्री बने ।२०१७ सालमा राजा महेन्द्रले प्रजातन्त्र समाप्त गर्दै शासनसत्ता आफ्नो हातमा लिएपछि सिंहले लामो काराबास जीवन बिताउनुपरेको थियो । उनले सिंहदरबार र सुन्दरीजल बन्दीगृहमा करिब आठ वर्ष बिताएका थिए ।२०२५ सालमा बीपी कोइरालासँगै सुन्दरीजल बन्दीगृहबाट रिहा भएपछि सिंह भारत निर्वासनमा पुगेका थिए । निर्वासनका क्रममा उनले प्रजातन्त्र पुनःस्थापनाका लागि राजनीतिक संगठन विस्तार तथा आन्दोलनमा सक्रिय भूमिका निर्वाह गरे ।२०४६ सालको जनआन्दोलनमा वामपन्थी दलहरूसँग समेत सहकार्य गर्दै आन्दोलनको नेतृत्व गरेका सिंहलाई सो आन्दोलन सफल बनाउन महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्ने नेताका रूपमा स्मरण गरिन्छ।