काठमाडौं ।  नेपालमा बाह्र भाइ मिडियामध्येको ठूलो तीन भाइ र चिकित्सा शिक्षा आयोगका बहालवाला र पूर्व पदाधिकारीहरु विदेशी मेडिकल कलेजका लागि दलाली गर्छन् भन्दा तपाईं झसङ्ग बन्नु हुन्छ नै । नेपालमा मेडिकल कलेजमा भर्ना समय आएपछि यिनीहरू वर्षौंदेखि डा.गोविन्द केसीलाई प्रयोग गरिरहेका छन् र उनलाई प्रयोग हुन मजा आइरहेको छ । बुझ्नु पर्ने यो मजा डा. गोविन्द केसीलाई यसै आएको त पक्कै होइन । उनलाई अनसनमा सुताएर नेपालका मेडिकल कलेजमा कोटा थप्न रोक्छन् र ति पढ्न नपाएका विद्यार्थीहरुलाई आफ्नो कन्सल्टेन्सी मार्फत इण्डिया र वंगलादेश पुर्याएर करोडौं कमाउँछन् । १२ भाइ मिडिया मध्येका साना भाइहरु जसको आफ्नै कन्सल्टेन्सी छैन तिनले नेपालमा पढ्न विद्यार्थी रोके वापत र डा. गोविन्द केसीको समाचार लेखेवापत नगर पाउछन् । यिनीहरु बिहानै गोविन्द केसीको अनशन आज यति दिन भयोबाट शुरु गर्छन् र दिनभरिमा ५ वटासम्म न्युज लेख्छन् । आफ्नो कन्सल्टेन्सी चलाउन यिनीहरुले देशमाथि ठूलो गद्दारी गरिरहेका छन् । नेपालमा मेडिकल कलेज खुल्ने र भएकाले बढी विद्यार्थी पढाउन पाउने हो भने यिनका कन्सल्टेन्सी बन्द हुछन् त्यसैले गोविन्द केसीलाई अनशसनमा सुताएर यिनी नेपालमा पढ्नबाट रोक्छन् ति नेपालमा पढ्न नपाउने विद्यार्थीलाई यिनीहरु विदेश पुर्याउँछन् ।यिनीहरू नेपाली विद्यार्थीहरूलाई बाहिर लगेर बेच्छन् भन्दा पाप लाग्दैन । यो नियमसंगत तरिकाले काम गर्नको लागि यिनीहरूले नेपालको शिक्षा ऐन पनि बनाए र अहिले यो सरकारले नेपालमा विद्यार्थी भित्र्याउने, सोच बनाउनासाथ यिनीहरू छटपटाएका छन् र त्यसैको परिणाम हो डा.गोविन्द केसीको अनसन नत्र तिनको माग पत्रको बुँदा नं. ५ पढ्नुहोस् ।नेपाललाई मेडिकल शिक्षा निर्यात गर्ने देश बनाउने कि आफ्नै विद्यार्थीलाई विदेश पठाइरहने?नेपालका हजारौं विद्यार्थी हरेक वर्ष मेडिकल शिक्षा अध्ययन गर्न भारत, बंगलादेश, चीन, फिलिपिन्सलगायतका देशमा जान बाध्य छन्। उनीहरूसँगै अर्बौं रुपैयाँ पनि देशबाट बाहिरिन्छ। प्रश्न उठ्छ, जब नेपालमै मेडिकल कलेज छन्, पूर्वाधार छ, दक्ष शिक्षक छन्, तब किन आफ्नै विद्यार्थीलाई विदेश धकेल्नेरुअहिले सरकारले नेपाललाई विदेशी मेडिकल विद्यार्थी आकर्षित गर्ने गन्तव्य बनाउने सोच अघि सारेको छ। यदि यो सफल भयो भने यसले केवल मेडिकल कलेजलाई होइन, सम्पूर्ण अर्थतन्त्रलाई फाइदा पुर्‍याउन सक्छ। विदेशी विद्यार्थीले नेपालमा अध्ययन गर्दा शिक्षा, आवास, स्वास्थ्य, पर्यटन र स्थानीय अर्थतन्त्र सबै चलायमान हुन्छन्। यसबाट आउने आम्दानी मेडिकल कलेजको पूर्वाधार, अनुसन्धान र गुणस्तर सुधारमा लगानी गर्न सकिन्छ।यसको उदाहरण धरानस्थित वीपी कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान पनि हो। एक समय त्यहाँ विदेशी विद्यार्थीको उपस्थिति उल्लेखनीय थियो। त्यसबाट संस्थाको आर्थिक अवस्था मजबुत भएको र शैक्षिक विस्तारमा सहयोग पुगेको भन्ने तर्क गर्नेहरू पनि छन्।यसैबीच, केही व्यक्ति र समूहले भने सरकारको यो नीतिको विरोध गरिरहेका छन्। आलोचकहरूको आरोप छ कि नेपालमा मेडिकल शिक्षाको विस्तार र विदेशी विद्यार्थी भित्र्याउने प्रयासलाई रोक्न विभिन्न दबाब सिर्जना भइरहेको छ। उनीहरूको दाबी छ कि केही प्रभावशाली मिडिया, कन्सल्टेन्सी व्यवसाय र अन्य स्वार्थ समूहबीचको सम्बन्धका कारण विद्यार्थीलाई विदेश पठाउने व्यवसायलाई प्राथमिकता दिइएको छ। यस्ता आरोपहरू सार्वजनिक रूपमा उठ्दै आएका छन्, तर यिनको स्वतन्त्र पुष्टि भने आवश्यक छ।यदि साँच्चै कसैको आर्थिक स्वार्थका कारण नेपालको मेडिकल शिक्षा विस्तार रोकिने हो भने त्यसको सबैभन्दा ठूलो क्षति नेपालले नै बेहोर्नुपर्नेछ। त्यसले युवालाई विदेश जान बाध्य बनाउने, विदेशी मुद्रा बाहिरिने र नेपाललाई शिक्षा आयात गर्ने देशकै रूपमा सीमित राख्ने जोखिम हुन्छ।हामीले एउटा आधारभूत प्रश्न सोध्नैपर्छ, नेपालले ज्ञान निर्यात गर्ने देश बन्ने कि आफ्नै प्रतिभालाई विदेश पठाएर अरूको अर्थतन्त्र बलियो बनाइरहने? यदि नेपालमा गुणस्तरीय मेडिकल शिक्षा विस्तार गर्न सकिन्छ, विदेशी विद्यार्थी आकर्षित गर्न सकिन्छ, र त्यसबाट आएको आम्दानीलाई अनुसन्धान, अस्पताल, छात्रवृत्ति तथा सेवाको गुणस्तरमा पुनः लगानी गर्न सकिन्छ भने त्यसलाई गम्भीरतापूर्वक विचार गर्नु आवश्यक छ। धेरै देशहरूले यही मोडेल अपनाएर शिक्षा क्षेत्रलाई आर्थिक विकासको एउटा महत्वपूर्ण आधार बनाएका छन्।आज आवश्यकता कुनै व्यक्ति वा समूहको पक्ष वा विपक्षमा उभिनुभन्दा पनि नेपालको दीर्घकालीन हित के हो भन्ने प्रश्नमा केन्द्रित बहसको हो। यदि कुनै नीति देशलाई आत्मनिर्भर बनाउने, विदेशी मुद्रा भित्र्याउने, युवालाई अवसर दिने र स्वास्थ्य सेवाको गुणस्तर बढाउने दिशामा छ भने त्यसबारे खुला र तथ्यमा आधारित छलफल हुनुपर्छ। नेपालले आफ्ना विद्यार्थी गुमाउने होइन, विश्वका विद्यार्थीलाई आकर्षित गर्ने राष्ट्र बन्ने सपना देख्नुपर्छ। त्यो सपना पूरा गर्न नीति, पारदर्शिता, गुणस्तर र जनसमर्थन, यी चारै कुरा आवश्यक छन्। आजको बहस पनि त्यही दिशामा केन्द्रित हुनुपर्छ। पुण्यप्रसाइ प्रसाई